ODTÜ Oyuncuları – "Mezbahaların Kutsal Johanna'sı" (İlk Gösterim)

odtü oyuncuları - Mezbahaların Kutsal Johanna’sı
“İstediğince yalın görünsün göze
Kuşkuyla bakın en küçük olaya bile!
Sınayın gerekli olup olmadığını,
Hele “alışılagelmiş” türden ise!
Açıkça istiyoruz şunu sizden:
Sakın doğal bulmayın hep alışılageleni!
Çünkü artık hiçbir şeye doğal denmemeli;
şu kanlı kargaşanın, şu düzenli geçinen düzensizliğin,serserice başına buyrukluğun
ve insanla ilintisini yitirmiş insanlığın
egemen olduğu dönemlerde kimse demesin:
Doğaldır bu olup bitenler;
böyle denmesin ki, herşeyin değişebileceğine inanılsın.”

Bertolt Brecht

ODTÜ Tiyatro Şenliği ’14‘ün açılış gösterimi olacak olan ve ilk kez gösterilecek oyun ücretsiz biletlidir. Biletler 22 Nisan Salı gününden itibaren ODTÜ Kütüphane, Çarşı, Hazırlık önünde açılacak masalardan ve Kızılay İmge Kitabevi’nden (büyük) temin edilebilir.

Gösterim tarihi:

25 Nisan Cuma — 19:30 — Mimarlık Amfisi

Tiyatro Şenliği ’14 sayfasına gitmek için tıklayınız.
Mezbahaların Kutsal Johanna’sı

1920’lerde, Chicago’da mezbahalar bölgesinde, durgunlaşan et piyasasında, et fabrikatörleri arasındaki rekabet sonucunda bazı işletmeler batar. Bunun sonucunda işçilerin işten çıkarılmalarına tanık oluruz. Zaten çok zor koşullarda çalışan işçiler, Chicago’nun soğuğunda işsiz kalmışlardır. İşçiler arasında fabrikatörlere karşı zor kullanma gerekliliği dillendirilir. Kendilerini Tanrı’nın askerleri olarak tanımlayan kurumun yüzbaşısı Johanna Dark, işçilerin şiddete başvurmalarının yanlışlığını vurgulamak ve unutulan Tanrı’yı ona en çok ihtiyacı olanların arasında tekrardan yüceltmek için mezbahalar bölgesine gelir. Ancak Tanrı kelamının onları etkilemediğini görür İşçiler arasındaki sefaletin sebeplerini anlamak ve onların sorunlarına çare bulmak için ısrarlı bir çaba içine girer. Johanna için bu çabanın yolu öncelikle hayvan borsasından geçecektir. Ona göre et fabrikatörleri ve işçiler birliktedirler ve her iki tarafın da istediklerini yerine getirebilmek için bir yol bulunabilmelidir. Zorlu piyasa koşullarında, fabrikatörlere yardım edince işçilerin de sorunları çözüme kavuşacaktır. Johanna, et kralı Pierpont Mauler’i durgunlaşan piyasayı hareketlendirmesi için operasyonlar yapmaya zorlar. Durgunlaşan et piyasasında işsizlik uzun sürer ve Johanna kendisini zorlu Chicago soğuğunun ortasında, işçilerle genel grev örgütlenmesinin içinde bulur. Artık o da dev bir balık ağı gibi olan örgütlenmenin bir parçasıdır, balık ağındaki küçük bir delik bütün ağı işlevsizleştirecektir. Bu ağ polis zoruna ve soğuk hava koşullarına rağmen örülmelidir. Bu Johanna için kolay olmayacaktır.

Jan Dark

Yüzyıl Savaşlarında İngiltere’ye karşı ülkesi Fransa’ya manevi anlamda büyük destek vermiş. Riskli bir karar alarak 16 yaşında evinden ayrılmış ve orduya katılmış. Savaşta esir düşmüş ve kafir olduğu iddasıyla 19 yaşındayken diri diri yakılarak öldürülmüş. Ölümünden 490 yıl sonra öldürme kararını veren aynı kilise tarafından azize ilan edilmiş. Jan Dark’ın yakılmasını Bernard Shaw “çünkü dünya,erdemlileri istemiyordu” şeklinde açıklar.

Chicago

20. yy’ın başlarında, dünyanın dört bir yanından bin bir umutla gelen yüz binlerce işçinin buluşma noktası olan Chicago, kışlarının korkunç soğuğunun yanında ülkenin ve dünyanın en büyük mezbaha endüstrilerinden birine ev sahipliği yapmasıyla kanlı bir üne sahipti.

Hayvan borsasından birkaç varsayım

1-Talep azlığından fiyat düşer. 2-Yüksek gümrük vergileri, gümrük duvarları talep azlığına neden olur. 3-Fazla arz düşük talep bir kriz nedenidir. 4-Tekelleşme fiyatı ve arzı kontrol edebilme gücü getirir.

Kurtuluş Ordusu

Tanrının kelamını yaymaya çalışırken suç ve sefaletle savaşan bir ordudur. İsa’nın da öğütlediği gibi yılan gibi açıkgözlü, güvercin gibi saftırlar.

Me-Ti’den alıntılar

En kısa deyişle, Brecht’in Me-Ti’si insanoğlunun aydın düşünceye ulaşma ve insanca yaşama mücadelesini tarihsel boyutuyla kanıtlar. Brecht bu yapıtında yer yer Çin filozofu Mo Ti’den yararlanmış, yer yer de çağımızın düşüncelerinin, eylemlerinin sözcüsü olarak yine Mo Ti’ye başvurmuştur.

Perspektifin önemi

Ka-meh, şöyle dedi: Eğer ipek böceği salt yaşamını bir böcek olarak geçirmek amacıyla koza örseydi, o zaman gerçek bir köle olurdu.

Akıllılığın iki türü

Akşam yemeğini sağlayabilmek için akıllı olmaya gerek vardır; bu akıllılık, amirin sözünden çıkmamak olabilir. Başka bir akıllı iş de, üst-ast sistemini ortadan kaldırmaktır. Ama bu girişim için de yukarda sözünü ettiğimiz birinci türden akıllılık gereklidir; çünkü bu girişimi gerçekleştirmek için de insanın akşam karnını doyurması zorunludur.

Ekonomiyi yönetenlerin gerekliliği üzerine

Me-ti, ekonomiyi yönetenlerin kendi varlıklarının gerekliliği üzerine söyledikleri masallara çoğu kez güler ve şöyle derdi: Bu yöneticiler ekonomiyi işçilere hep çok karışık bir şeymiş gibi gösterirler; kendileri karıştırdıkları sürece ekonomi gerçekten de karışık bir konudur. Çünkü en büyük kargaşa, doğrudan doğruya kendileridir. Ekonomileri plandan tümüyle yoksundur, herkes birbirinin zararına çalışır, birinin kazancının kaynağı ötekinin zararıdır; bu yöneticiler, plan yapmanın güç olduğunu söylediklerinde, karşılık olarak onlara, bu tür planların gereksiz, dahası zararlı olduğunu söylemek gerekir. Bu yöneticilerin kargaşası, düzensizliğin kargaşasıdır, harcadıkları çabalar ise onlar için kazanç kaynağı olan düzensizliğin ayakta tutulmasını ve yaygınlaştırılmasını amaçlar. Bu yöneticiler, düzensizlik için kesinlikle gereklidir; düşünceleri ise yalnızca sömürü düzeni için yararlıdır.

Önemli olan

Öğrenci Ro, şöyle dedi: Yoksul ve varlıklı ayrımının bulunması adaletsizliktir. Me-ti, şunu ekledi: Zenginlerin adaletsizliği. Öğrenci Ro, şöyle dedi: Yoksulların adalet sevgisi daha büyüktür. Me-ti, şu karşılığı verdi: Öyle midir, bilmem. Ama yoksullar adaleti, varlıklılar ise adaletsizliği gereksinir. Önemli olan da budur.

Mi-en-leh’in Gereksinimleri

Mi-en-leh, küçük bir oda, bir masa, bir sandalye, bir leğen ve bir yataktan başka bir şeye gereksinim duymazdı. Patates yer, açık çay içerdi. Ama buna karşılık dünyanın tüm evlerinin, güçlerinin ve özgürlüklerinin çalışanların olmasını isterdi, başka deyişle dünyanın kökten değişmesini isterdi.

*Ka-Meh : Karl Marx Mi-en-leh: Lenin